© Janneke Vos
|
ADHD
Wat is het?
ADHD is de afkorting van “Attention Deficit Hyperactivity Disorder”. In het Nederlands spreekt men van een aandachttekort stoornis. Hiermee wordt bedoeld dat mensen met AD(H)D moeite hebben met het richten en volhouden van hun aandacht bij activiteiten. Een voorbeeld: Jasper, een jongen van 9 jaar, moet op school bladzijde 15 t/m 20 lezen van zijn leesboek. Als hij zijn boek uit zijn laatje wil halen, ziet hij echter tot zijn grote vreugde zijn nieuwe gum liggen. Die was hij kwijt, maar nu heeft hij hem weer! Hij gaat hem snel in zijn etui stoppen. De opdracht is hij inmiddels allang vergeten.
Kenmerken van ADHD zijn:
-
aandachts- en concentratiestoornissen
-
impulsiviteit
-
hyperactiviteit
Er bestaat ook een vorm van ADHD zonder hyperactiviteit. Deze vorm wordt ADD genoemd. Kinderen en volwassenen met ADD zijn i.p.v. druk en overbeweeglijk vaak rustig en dromerig. Bij hen is het juist vaak moeilijk om hen te activeren.
Vroeger dacht men dat AD(H)D alleen bij kinderen voorkwam. Nu weet men dat tweederde van de kinderen met AD(H)D als volwassene nog steeds voldoet aan de diagnose (die wordt gesteld aan de hand van een aantal kenmerken). De laatste jaren is er dan ook meer aandacht voor de behandeling van deze volwassenen.
Diagnose
De diagnose AD(H)D wordt meestal gesteld door een kinderarts of een (kinder/jeugd) psychiater. Zij kunnen geen simpele test uitvoeren om te kijken of je AD(H)D hebt. Ze zullen aan de hand van vragen over de kindertijd en eventuele latere levensfasen moeten bepalen of er sprake is van AD(H)D. Hierbij maken ze gebruik van de DSM-IV criteria voor ADHD. Dit zijn een aantal kenmerken waar iemand aan moet voldoen om de diagnose AD(H)D te kunnen krijgen. Naast de antwoorden op de vragen maakt de diagnosticus (degene die de diagnose stelt) ook gebruik van de indrukken die hij/zij van iemand krijgt tijdens het gesprek.
Soms worden er naast deze vragen (anamnese) en observaties ook nog psychologische testen afgenomen. Deze kunnen helpen bij het stellen van de diagnose, maar zijn niet noodzakelijk. Ze kunnen van pas komen bij het in kaart brengen van iemands sterke en zwakke kanten. Als de behandeling gestart wordt, kan men hier zijn voordeel mee doen.
Volwassenen die vermoeden dat ze ADHD hebben kunnen hier klikken om een zelftest te doen om te bepalen of het waarschijnlijk is dat u ADHD heeft.
Oorzaak
AD(H)D is een neurobiologische stoornis. De hersenen van mensen met AD(H)D werken net iets anders dan de hersenen van mensen zonder AD(H)D. Medicatie, zoals bijvoorbeeld ritalin, concerta en straterra proberen ervoor te zorgen dat de hersenen van mensen met AD(H)D beter functioneren. Medicatie is een van de belangrijkste onderdelen van de behandeling. Maar met alleen medicatie ben je er nog niet.
Behandeling
Zoals hierboven al geschreven staat, is medicatie een belangrijk onderdeel van de behandeling. Maar voordat u met medicatie start, moet u eerst psycho-educatie krijgen. Dit is voorlichting over AD(H)D, de kenmerken, oorzaken, erfelijkheid, de werking en bijwerkingen van medicatie. Kortom, uitleg over alles dat met AD(H)D te maken heeft.
Naast psycho-educatie en medicatie vormt psychologische hulpverlening vaak ook een onderdeel van de behandeling. Het gaat hierbij om dingen als, hoe ga ik ermee om dat ik AD(H)D heb? Maar er is daarnaast ook plaats voor een praktische probleemaanpak, in de vorm van coaching.
|
